Het hart van de Inca

Reizen betekent een hoop regelen. Soms regel je pas onderdak, vervoer of trips op het laatste moment maar in het geval van het bezoek aan Machu Picchu hadden we dat al langer van te voren gedaan. Door de extra dagen in La Paz zouden onze reserveringen in de knel komen. Dus besloten we (hoe milieuonvriendelijk) te vliegen van La Paz naar Cusco. De stad vanwaaruit de meeste mensen Machu Picchu bezoeken. Wat een snelle reis in vergelijking met de nachtbus.┬á­čśî

Machu Picchu is nog mooier en bijzonderder dan op al die foto’s te zien is of te lezen is in boeken, gidsen en online. Stel je een afgelegen, bijna onbereikbare plek in de bergen voor waar ooit met eenvoudige werktuigen een dorp voor vijf- tot zeshonderd bewoners ┬áis gerealiseerd. Machu Picchu was een heilige nederzetting van de Inca’s van begin 15e eeuw totdat de Spanjaarden grotendeels Zuid-Amerika gekoloniseerd hadden. Er woonden dus alleen priesters en ander hogergeplaatst volk.
De Inca’s bouwden al hun steden volgens het principe hoog (woningen voor de hooggeplaatsten en de heilige plaats en zoals tempels) en laag (huizen voor lagergeplaatsten en werkvolk) en links (voedselproductie en voorraad) en rechts (wonen en aanbidden). De watertoevoer liep er als een slagader doorheen. Deze vierdeling is bij Machu Picchu goed te zien.
Begonnen werd met het fundament, de terrassen waarop ze de gewassen verbouwden. De terrassen waren niet alleen belangrijk voor de voedselproductie maar ook om erosie te voorkomen. Door de opbouw kon bovendien snel veel water worden verwerkt. Er zijn hier namelijk twee seizoenen: het droge (winter) en het regenseizoen (zomer).
Er werden ook huizen, tempels, pleinen en voorraadschuren gebouwd op zo’n manier dat ze aardbevingsbestendig waren. De Inca’s legden een waterleiding aan en hielden de leylijn vrij van bebouwing om de energie goed te kunnen laten stromen. De stenen die ze gebruikten, hakten ze uit de berg waarop ze hun stad gingen realiseren. Ze bewerkten de stenen door de natuurlijke breuklijnen te volgen.
aardbevingsbestendig bouwen door onder meer grote stenen onderin en kleinere aan de bovenkant die ook in elkaar grijpen
Verder waren ze goed bekend het sterrenstelsel en de zonnewende. Ze wisten precies wanneer er gezaaid en geoogst moest worden.De zon, maan, sterren en moeder aarde waren de basiselementen van hun religie. De condor, poema en slang waren de drie-eenheid die met hun bijbehorende eigenschappen als een soort metafoor moesten zorgen dat iedereen zich aan de regels hield.
De Inca’s offerden mensen en dieren om de goden gunstig te stemmen. In onze ogen barbaars maar ze leefden wel in totale harmonie met de aarde. Zij vonden dat alles wat leeft of aanwezig was op aarde (dieren, planten, bergen et cetera) ook toebehoorde aan moeder aarde. Mensen zijn daar een onderdeel van en slechts te gast. Dus bij het overlijden geef je ze terug aan de aarde..
het belangrijkste gebouw is rond, de zonnetempel
Waarom bouwden de Inca’s hun heilige stad deze plek? Van onze gids begrepen we dat een aantal zaken doorslaggevend waren: de rivier maakt een lus om dit bergcluster, er liggen vier voor de Inca’s belangrijke co├Ârdinatiepunten rondom de locatie (bergtoppen en andere Inca-nederzettingen), er waren natuurlijke waterbronnen en het gesteente in deze berg bevat kwarts. Hoe ze dat in die tijd wisten? Inca’s waren een ontwikkeld volk vandaar dat zij deze plek bewust kozen.. Met hun kennis, gevoel voor infrastructuur en organisatiegraad konden ze hun rijk in korte tijd zo vergroten tot het huidige Peru, Bolivia en delen van Argentini├ź, Chili en Ecuador.
Tijdens de Spaanse kolonisatie is veel goud en zilver door de Spanjaarden buitgemaakt op de Inca’s. Die vonden het raar dat de Spanjaarden alleen dat wilden hebben. Voedsel was voor de Inca’s de belangrijkste economische factor. Goud kon je niet opeten of gebruiken om te werken, het was alleen decoratie. Machu Picchu lag zo goed verborgen dat de Spanjaarden het nooit gevonden hebben. Er schijnt nog een Inca-stad beschreven te zijn die tot de dag van vandaag niet gevonden is..De Amerikaanse wetenschapper Bingham heeft Machu Picchu in 1911 op aanwijzingen van bewoners in de streek wel ontdekt. Het ligt voor de hand dat de Inca’s alleen het voedsel meegenomen hebben toen ze de stad verlieten. Dus men vermoedt dat het vele goud dat ongetwijfeld in deze stad aanwezig was, meegenomen is naar Amerika.
Waarom Machu Picchu verlaten is, is niet bekend. Een virus, opdracht van hogerhand of.. Men weet het niet. Het was in ieder geval onverwachts want de nederzetting was nog niet af. Er was nog werk in uitvoering waarvan de resten nog zichtbaar zijn. Volgens onze gids zijn er nu geen directe nazaten van de Incas meer. ‘We zijn allemaal een mix’ zei hij.
er wordt nog steeds gewerkt aan Machu Picchu maar dan om het in stand te houden
Een bezoek aan Machu Picchu betekent een lange reis vanuit Cusco met auto of bus en de laatste twee uur een treinreis. Er is geen weg naar Agua Calientas, een dorp speciaal aangelegd om de bezoekersstroom naar Machu Picchu te faciliteren. Op de archeologische site zelf is het flink klimmen en klauteren, heb je ontmoetingen met lama’s en zijn er andere bezoekers. Er is een soort van eenrichtingsverkeer en er staan suppoosten om ervoor te zorgen dat iedereen op de route blijft. Dat is ook wel logisch want in het hoogseizoen in onze zomer, zijn er zo’n zes- ┬átot zevenduizend bezoekers per dag. Wij hadden geluk: zon en weinig bezoekers vanwege het laagseizoen.
Aziatische bezoekers belagen de huidige bewoners van Machu Picchu voor een gedenkwaardige foto
Agua Calientes is alleen per trein of te voet bereikbaar,vandaar dat het spoor de weg door het dorp vormt
We vonden het een bijzondere ervaring die mede tot leven kwam door de verhalen van de gids en door alles wat nog zichtbaar is en de sfeer op deze afgelegen plek. In de trein terug naar Cusco hadden we genoeg tijd om erover na te denken. Er was een tegemoetkomende trein ontspoord. En aangezien het grootse gedeelte van het meer dan 60 km lange traject een enkel spoor heeft, moesten we vier uur wachten tot het spoor weer vrij was. Ondanks onze voorbereiding en de perfecte organisatie van onze trip naar Machu Picchu een onvoorziene gebeurtenis: dit is Zuid-Amerika ten voeten uit!
Adriana

noma in La Paz

Vanaf 2011 gold restaurant noma in Kopenhagen als het Mekka van de culinaire wereld. In de loop van de afgelopen jaren bleef noma onafgebroken aan de top staan. Deels door de ongebreidelde creativiteit van de chef-kok Ren├ę Redzepi, deels door de mensen om hem heen die met hun inbreng bijdroegen aan het doorlopende succes. Het restaurant noma is nog steeds immens populair: probeer voor de grap maar eens een tafeltje voor twee personen te boeken. Tot en met juni 2018 is dat een kansloze missie en verder gaat het boekingssysteem voorlopig niet. Bovendien moet per couvert minimaal 300 euro ter bevestiging van de boeking worden overgeschreven, als er al een plekje beschikbaar is.
La Paz

In 2013 besloot Claus Meyer, mede-oprichter van noma, zijn vleugels uit te slaan. Hij koos Bolivia uit om het noma-concept, werken met pure lokale ingredi├źnten en smaken, uit te proberen. Tevens koppelde hij er een sociaal programma aan vast om jongeren op te leiden voor de witte en zwarte brigade. Het resultaat was restaurant Gustu, het Quechua-woord voor smaak. Tijdens ons verblijf in La Paz kwamen we dit verhaal bij toeval tegen en we besloten een poging te wagen. De prijzen op de online menukaart waren weliswaar voor Boliviaanse begrippen torenhoog maar afgezet tegen de prijzen van noma in Kopenhagen voor ons net een betaalbare uitspatting. Dichterbij noma dan hier in La Paz zouden we niet snel komen.

Het enige probleem dat we nog konden verwachten, was een wachtlijst die de lengte van ons verblijf waarschijnlijk wel zou overstijgen. Tot onze verbazing kwam een dag na de digitale reservering de bevestiging dat we een week later van harte welkom waren. Geen wachttijd, geen boekingskosten, geen flauwe regels over het verliezen van de reservering bij 10 minuten te laat arriveren.
in afwachting van..
De avond bij Gustu was er een om niet snel te vergeten. Vanaf 19.00 uur tot 23.30 uur trok er een gestage parade voorbij van zeventien gerechtjes, allemaal met hun eigen verhaal en signatuur. Soms wat gewoontjes maar meestal ongelooflijk verrassend zoals het gefrituurde verse bamboehart overgoten met balsamico van banaan of krokodil uit het Amazonegebied. Wonderbaarlijke smaken met intrigerende ingredi├źnten zoals een woestijnbesje dat maar een dag per jaar geplukt kan worden. Bij alle gerechten werd voor Adriana een passende Boliviaanse wijn geschonken en voor mij een non-alcoholisch drankarrangement dat beide onverwachte sensaties veroorzaakte. Alle gerechten uitvoerig benoemen voert te ver, we volstaan met wat foto’s met een kort onderschrift.
Na het laatste toetje (van de drie) voelden we heerlijk voldaan en waren we een beetje stil van zoveel geweld. Wat een feest van kleuren en geuren,prachtige presentaties verzorgd door een perfecte bediening in een smaakvolle en informele ambiance. Waar een Nederlandse sterrentent te vaak wordt gekenmerkt door een gedragen sfeer van ons-kent-ons culifreaks die een hoogmis bijwonen, was het bij Gustu een ontspannen geroezemoes, een bijna vrolijke boel wat begrijpelijker is als je zo lekker zit te eten.
drie soorten quinoa
de bijzondere besjes inclusief het blad, je kunt alles opeten behalve de steen werd er bij het serveren medegedeeld
er wordt ook met schuim gewerkt
het lijken gewoon gekookte groentes maar dit is krokodillenvlees
bamboehart met babanenbalsamico
lamsvlees op bijzondere wijze geserveerd, we kregen het advies om het been te laten liggen
ook de attributen waarmee je het gerecht verder moet afmaken liggen op je bord
een nagerecht met een smaaktwist
en deze pasten er nog net bij
Natuurlijk moet er aan het einde van de avond afgerekend worden. Voor het het Menu Bolivia Extendido, de complete ervaring, zagen we twee keer 560 Bolivianos op de rekening staan en voor de drankarrangementen twee keer 290 Bolivianos. Visa schoot ons de totaalnota van 1700 Bolivianos met liefde voor. Op het bankafschrift zal een bedrag staan van┬á ongeveer 212,50 euro’s. In culinair Bolivia een astronomisch bedrag, voor ons zeker niet de goedkoopste avond uit eten in Zuid-Amerika. Maar mijn hemel, wat was het bijzonder.
Ciao, Bert

Een metropool in Bolivia: La Paz

Vanwege een irriterende moedervlek is ons verblijf in La Paz verlengd. De dermatologe die we op advies van onze verzekering consulteren vindt dat ik beter niet kan wachten met het verwijderen van het plekje totdat we weer in Nederland zijn. De uitslag is gelukkig goed: opluchting. Maar we ervaren het verschil in de manier waarop de gezondheidszorg georganiseerd is. Een voorbeeld: na het verwijderen van de moedervlek moeten we zelf het weefsel naar een klein en propvol laboratorium brengen op een heel andere locatie. Waar we vier dagen later de resultaten ook weer ophalen. Centralisatie, ontzorgen ho maar, iedereen heeft zijn eigen toko. Maar we krijgen wel allebei een dikke zoen van de arts op de goede afloop.
Hoewel La Paz geen toeristische stad is krijgen we van onze gastvrouw allerlei tips waardoor we onze extra tijd hier op een leuke manier doorbrengen. Met de Teleferico zien we de stad van boven en dat is heel wat gezonder dan tussen de uitlaatgassen door te lopen. Want in de binnenstad heerst een totale verkeerschaos vandaar de investering in een kabelbaan over de stad. Ondanks dat alle lijnen nog niet operationeel zijn is het wel al in het Guinness Book of Records opgenomen als langste of uitgebreidste netwerk van de wereld. En dus een toeristische attractie die hoog gewaardeerd wordt.

in de oranjelijn hebben we een mooi uitzicht, de witte kabelbaan wordt nog uitgetest
een gezellige drukte op straat maar de term fijnstof ..
Aan het einde van de rode kabelbaan zien we tot onze verbazing een auto vertikaal geklemd tussen de rotsen. Een onmogelijke positie en we vragen ons af hoe het met de bestuurder is afgelopen.
La Paz is het liberale zusje van het conservatievere Sucre. De stad is minder mooi maar wel verder in haar ontwikkeling. Dat merken we bijvoorbeeld ook aan het eten. We eten er verschillende keren erg lekker en nemen ook de kans waar onszelf te trakteren op een veel-gangen diner bij Gustu. In het volgende verheel gaat Bert daar uitgebreid op in! We eten er hemels, en dat niet vanwege het feit dat we ons op 3.700 m boven zeeniveau bevinden.

Museo San Fransico wordt van top tot teen bekeken

we verblijven op een geweldig AirBnB adres waar de keuken aanvoelde als thuis

warm eten en koude voeten
Het is hier zomer en de stokrozen bloeien
Adriana